Kıdem Tazminatı Nedir ve Nasıl Hesaplanır?
Kıdem tazminatı, bir işçinin aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmasının ardından, iş sözleşmesinin kanunda belirtilen belirli nedenlerle sona ermesi durumunda işveren tarafından ödenen bir tazminat türüdür. Bu, çalışanın emeğinin ve iş yerine olan bağlılığının bir karşılığı olarak görülür.
Kıdem Tazminatı Hesaplama Yöntemi
Hesaplama, çalışanın son aldığı 30 günlük brüt ücret üzerinden yapılır. Her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret ödenir. Bir yıldan artan süreler de oranlanarak hesaba katılır. Hesaplamada esas alınacak ücret, çalışanın brüt maaşına ek olarak kendisine düzenli olarak sağlanan yol, yemek, prim gibi yan hakların toplamından oluşur.
- Kıdem Tazminatı Tavanı: Devlet tarafından her altı ayda bir belirlenen bir tavan tutar vardır. Çalışanın giydirilmiş brüt ücreti bu tavanı aşsa bile, hesaplama tavan tutar üzerinden yapılır. 2025 yılı için kıdem tazminatı tavanı 46.655,43 TL'dir.
- Vergi Kesintisi: Kıdem tazminatından gelir vergisi kesilmez, sadece damga vergisi (%0,00759) kesintisi yapılır.
Kimler Kıdem Tazminatı Alabilir?
Bir çalışanın kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için aşağıdaki şartlardan birini sağlaması gerekir:
- İşveren tarafından haklı bir neden olmaksızın işten çıkarılması.
- İşçi tarafından haklı bir nedenle (sağlık sorunları, işverenin ahlak ve iyiniyet kurallarına uymaması vb.) işten ayrılması.
- Erkek çalışanların askerlik görevi nedeniyle işten ayrılması.
- Kadın çalışanların evlilik tarihinden itibaren bir yıl içinde işten ayrılması.
- Emeklilik hakkını kazanarak (yaş, prim günü, sigortalılık süresi) işten ayrılması.
